Can'dan Notlar

13 Ağustos 2025

AI Nasıl Kullanılmalıdır? – 36 İpucu ve Taktik

Claude örneği üzerinden yapabileceğiniz, başka yapay zekâ araçlarında da kullanabileceğiniz pratik yöntemler:

1. Görevleri Bölün
Yeni bir sohbet başlat, amacını net şekilde anlat ve ilk görevi detaylı şekilde ver. Sonrasında görevleri tek tek sırayla vererek ilerle. Böylece daha kaliteli ve odaklı sonuçlar alırsın.

2. Fotoğraf Göndererek Soru Sor
Notion, Google Docs veya ekran görüntüsü aldığın bir belgeyi yükleyip ona göre sorular sor. Görsel bağlam eklemek cevap kalitesini artırır.

3. Web Sitesi Dokümantasyonunu Yükle
Kendi web sitenin veya ilgilendiğin bir servisin API/dokümantasyon PDF’lerini yükleyerek doğrudan AI’dan analiz veya özet alabilirsin.

4. Beyin Fırtınası Yap
Yeni fikir üretmek için “beyin fırtınası” modunda sorular sor. Çeşitli alternatifler iste, mantık çerçevesinde değerlendirmesini talep et.

5. Her Şeyi Planla
Proje planları, etkinlik akışları, iş süreçleri gibi planlamaları yaparken net tarihler, aşamalar ve görev listeleri oluşturmasını iste.

6. Araçlar Oluştur
Kod snippet’leri, küçük otomasyonlar veya hesaplama araçları oluşturması için net girdiler ver.

7. Sohbet Kayıtlarını Yeniden Adlandır
Önemli sohbetlerini isimlendirerek arşivle. Bu, AI içinde aradığını hızlı bulmanı sağlar.

8. Modelleri Anla
Claude, GPT gibi farklı modellerin güçlü yönlerini öğrenerek ihtiyacına göre seçim yap.

9. Çıktı Formatını Belirle
JSON, tablo, liste, markdown veya HTML gibi formatları en baştan belirt. Böylece düzenleme zahmeti azalır.

10. Takip Soruları Sor
İlk cevaptan sonra daha derine inmek için ek sorularla süreci iyileştir.

11. Görsel Analizi Yap
Yüklediğin fotoğraflardaki nesneleri, grafikleri veya ekran görüntülerini analiz ettir.

12. Stil Tavsiyeleri Al
Sunum, web tasarımı veya içerik görselliği konusunda stil önerileri al.

13. Roller Ata
“Sen bir finans analistisiniz” gibi rol tanımlayarak cevapları o bakış açısından al.

14. Üslup ve Ton Ayarı
Cevapların samimi, resmi, esprili vb. olmasını isteyebilirsin.

15. Verilerini Sorgula
Yüklediğin tablo, rapor veya metinleri sorgulayarak içgörü çıkar.

16. Grafik Oluştur
Verilerden pasta, çubuk, çizgi grafikleri oluşturmasını iste.

17. Görünümü Değiştir
AI arayüzünde renk, tema veya görüntüleme seçeneklerini kullan.

18. Ekran Görüntülerini Kaydet
Önemli cevapları ekran görüntüsü alarak sakla veya paylaş.

19. Sohbet Kayıtlarını Dışa Aktar
Metin, PDF veya JSON formatında sohbetlerini dışa aktarıp yedekle.

20. Renk Paleti Oluştur
Web veya grafik tasarım için uyumlu renk setleri hazırlat.

21. Proje Aç
Claude Projects gibi özellikleri kullanarak tüm verileri tek bir yerde topla.

22. Özel Talimatlar Belirle
Her zaman uyması gereken kuralları baştan tanımla (örneğin “hep kısa cevap ver”).

23. Proje Bilgisi Kaydet
Bir proje ile ilgili tüm önemli bilgileri AI’a yükle, gerektiğinde tekrar kullan.

24. Kısayollar Kullan
Belirli komutları hızlı çalıştırmak için kısa talimat listeleri oluştur.

25. Özellikleri Birleştir
Görsel analizi, tablo oluşturmayı ve özetlemeyi tek bir akışta birleştir.

26. Veri Görselleştirme
Yüklediğin verileri interaktif grafikler ve tablolarla sunmasını iste.

27. İçerik Yayınla
Hazırlanan rapor, blog yazısı veya taslağı doğrudan paylaşılabilir formata dönüştür.

28. Problem Çözme Yöntemleri
Sorunu farklı açılardan analiz etmesini, alternatif çözümler sunmasını iste.

29. Sohbet Kontrolleri
Konuyu yönlendirmek, cevap uzunluğunu ayarlamak gibi kontrolleri kullan.

30. Etkileşimli PDF Panelleri
AI ile oluşturulan PDF’lere interaktif butonlar veya filtreler eklet.

31. Kontrol Listeleri Oluştur
Görevleri adım adım takip edebileceğin checklist formatında çıktı iste.

32. Doğal Dil Kullan
Resmi teknik terimler yerine normal konuşma diliyle sorular sorarak hızlan.

33. Üretilmiş Bilgi
Belirli bir konuda detaylı özet veya bilgi paketleri talep et.

34. Yazını Geliştir
Metinleri dil, akış ve vurgu açısından düzenlemesini sağla.

35. Çağrı Kayıtlarını Analiz Et
Toplantı veya müşteri görüşmelerinin transkriptlerini analiz ettir.

36. Sonuçlara Bağlanma
AI’dan gelen her cevabı sorgula, farklı açılardan teyit et ve gerekirse yeniden çalıştır.

06 Nisan 2025

Mutlak Gizlilik ve Anonimlik Arayanlar İçin En İyi Kaynaklar: Forumlar, Bloglar ve Topluluklar Rehberi

Mutlak Gizlilik ve Anonimlik Arayanlar İçin En İyi Kaynaklar: Forumlar, Bloglar ve Topluluklar Rehberi

Gizliliğe ve anonimliğe odaklanan bir dijital yaşam kurmak istiyorsanız, yalnızca yazılım ve donanım değil, aynı zamanda bilgi kaynaklarına da ihtiyacınız var. Bu rehberde, kendi sunucunuzu kurarken, dijital ayak izinizi silerken ya da en yeni gizlilik çözümlerini takip ederken size yol gösterecek forumlar, bloglar, Reddit toplulukları, federatif ağlar ve projeleri listeliyoruz.

🌐 Forumlar & Topluluklar

1. Reddit

/r/selfhosted: Kendi sunucunu kurmak isteyenlerin buluştuğu devasa topluluk.
/r/privacy: Dijital mahremiyet üzerine güncel tartışmalar.
/r/degoogle: Google'dan ve diğer büyük gözetim firmalarından kurtulmak isteyenler için.
/r/linuxadmin: Linux sunucu yönetimi hakkında uzman bilgiler.
/r/homelab: Evde özel ağlar ve sunucular kurmak isteyenler için.
/r/libselfhosted: Özgür yazılımlarla kendi sistemini kurmak isteyenlere özel.
/r/privacyguides: Gizlilik çözümleri öneren aktif bir rehber topluluğu.

2. Lemmy

Lemmy, Reddit benzeri ancak merkeziyetsiz ve Mastodon gibi federatif çalışan bir platformdur.

3. Mastodon

Belirli hashtag'lerle gizlilik ve anonimlikle ilgili güncel içeriklere ulaşabilirsiniz.

4. Kbin

https://kbin.social: Lemmy alternatifi, merkeziyetsiz içerik ve haber paylaşımı sağlar.

📚 Bloglar & Rehber Siteleri

1. Awesome-Selfhosted

Self-host edilebilir açık kaynak yazılımların kategorilere ayrıldığı dev kaynak listesi.

2. PrivacyTools.io (Arşivlenmiş)

VPN, tarayıcı, e-posta gibi mahremiyet dostu hizmetleri öneren kapsamlı eski kaynak.

3. Prism-Break

Gözetimden kaçınmak isteyenler için açık kaynak yazılım alternatifleri.

4. Libre Projects

Açık kaynak projeleri sade şekilde listeler.

5. F-Droid Forum

Android tarafında açık kaynak uygulamalar üzerine tartışmalar.

6. Restore Privacy

Gizlilik odaklı VPN ve servis incelemeleri, tarayıcı ayarları.

7. Linux Uprising

Linux kullanıcıları için gizlilik ve self-hosting içerikleri.

🔎 Alternatif Sosyal Medya & Federatif Takip

lemmy.ml: Reddit alternatifi.
mastodon.social: Twitter alternatifi.
kbin.social: İçerik odaklı federatif sosyal platform.
pleroma.social: Mastodon benzeri, daha hafif sosyal ağ sunucusu.

🛠️ Diğer Önemli Kaynak Siteleri

1. Infosec Exchange

Bilgi güvenliği uzmanları ve gizlilik meraklıları için Mastodon ağı.

2. GitHub Privacy Tools

Gizlilik odaklı araçların bulunduğu toplu GitHub listesi.

3. Reddit Wiki /r/privacy

Gizlilik ayarları ve rehberleri topluca paylaşılmıştır.

🎯 Sonuç

Bu liste yalnızca yazılım değil, düşünce yapısı ve bilgi alışverişi anlamında da size yol gösterecek. Kendini anonimleştirmek, iz bırakmadan internette gezinmek veya gözetimden uzak bir hayat sürmek isteyen herkes için bu kaynaklar gerçek birer pusula olabilir.

Her bir bağlantı, hem bireysel bilgi edinimi hem de topluluk desteği için kullanılabilir. Favorilere ekle, RSS ile takip et ya da bazılarını kendi sunucunda mirror olarak barındır.

🧱 Donanım Seviyesinde Gizlilik & Güvenlik Rehberi

📌 Neden Önemli?

Donanım üreticileri firmware’e arka kapı koyabilir.
Mikrofon/kamera gibi bileşenler sessizce çalışabilir.
BIOS/UEFI düzeyinde rootkit’ler kalıcı olabilir.
Mobil cihazlar sürekli izleme cihazı gibi davranabilir.

🔐 1. BIOS / UEFI Güvenliği

Aksiyon	Açıklama
🧬 Secure Boot devre dışı bırak	Firmware üzerinden kontrolü eline al
📦 BIOS güncellemesi	Güvenlik açıklarını kapat
🔒 BIOS şifrelemesi	Fiziksel erişim riskine karşı

Ekstra: Coreboot destekli anakartlar (açık kaynak firmware) tercih edilebilir.

🛡️ 2. Fiziksel Donanım Güvenliği

Donanım	Ne Yapmalı?
🎙️ Mikrofon	Fiziksel switch’li cihaz ya da lehimle devre dışı
📸 Kamera	Bantla kapatmak değil: BIOS’tan disable ya da donanımsal kapak
🔌 USB Portları	Kısıtla veya sadece whitelisted cihazlara izin ver
💻 Laptop	NitroPad, Purism Librem gibi fiziksel kill switch'li cihazlar

📲 3. Mobil Cihaz Güvenliği

Düzey	Tavsiye
En Yüksek	GrapheneOS + Pixel 6/7/8 cihazı, sadece F-Droid uygulamaları
Orta	LineageOS + MicroG (Google'sız Android)
Ekstra	Shelter ile uygulamaları izole et, IMSI catcher için Airplane mod + WiFi

→ Donanımsal hücresel modül kapalı cihazlar = PinePhone, Librem 5

🔑 4. Şifreleme & Veri Koruması

Tam disk şifreleme: LUKS (Linux), VeraCrypt (Windows/macOS)
USB'ler için: Veracrypt container ya da Nitrokey Storage gibi şifreli USB
RAM’de veri sızıntısı için: swap de şifreli olmalı

🧲 5. RF & İzleme Kalkanı

Cihaz	Açıklama
📶 Faraday Çantası	Telefon, RFID kartlar vs. dış sinyal almasını engeller
🛰️ GPS Bloklayıcı	Araç içinde izlenmeyi engellemek için
🔋 Güvenli Güç Kaynağı	USB kondom: sadece şarj, veri aktarımını engeller

🖱️ 6. Giriş Aygıtları (Klavye, Mouse)

Donanımsal keylogger taraması (özellikle ikinci el cihazlarda)
Kablosuz yerine kablolu tercih (daha az sinyal sızıntısı)
Anti-interception cihazlar: TEMPEST korumalı ekipmanlar

🧠 7. Gelişmiş Koruma (İz Kalmaması için)

Araç	Açıklama
🧪 Tails OS	RAM’den çalışır, kapanınca her şey sıfırlanır
📦 Whonix	Tor temelli izole işletim sistemi (Gateway + Workstation)
🪟 Qubes OS	Her uygulama kendi VM’inde çalışır, compartmentalization sağlar
🧬 Heads Firmware	Open source BIOS + şifreli boot

💡 8. Ekstra Donanım Tavsiyeleri

Amaç	Ürün
🔐 Donanımsal 2FA	YubiKey 5 NFC (FIDO2 + OTP + PGP destekli)
🔒 Şifreli USB	Nitrokey Storage 2, Apricorn Aegis
☁️ Offline storage	Raspi + Nextcloud kurulumu
🛰️ GPS’siz telefon	Feature phone (eski model Nokia’lar), SIM kart takmadan Wi-Fi kullanımı

🔚 Sonuç: Donanımda da Güvenlik İhmale Gelmez

Donanım, yazılımdan daha alt bir katmandır. O yüzden açığın bedeli daha büyüktür. Yukarıdaki adımlarla cihazını fiziksel ve sinyalsel saldırılara karşı koruyabilirsin.

🛡️ Gizlilik Hakkı Rehberi: Dijital ve Fiziksel Hayatta Kapsamlı Korunma

📌 1. Giriş: Gizlilik Neden Temel Bir Haktır?

Gizlilik, sadece kötü bir şey saklamak isteyenlerin değil, özgür düşünebilmek, korkusuzca iletişim kurabilmek ve kimliğini kontrol edebilmek isteyen herkesin hakkıdır.

Bu rehber, seni izlenmekten korumak, davranışlarının analiz edilmesini engellemek ve dijital ayak izlerini minimize etmek için hazırlandı.

🌐 2. Ağ ve IP Gizliliği

Yüksek Gizlilik:

Tor ağı kullan (Tails OS, proxychains, torsocks)
Gerçek IP hiçbir siteye ulaşmaz.

Orta Seviye:

Mullvad VPN (No-logs, kayıt gerekmez, WireGuard destekli)
ProtonVPN (güvenilir, İsviçre merkezli)

Ekstra:

NextDNS veya AdGuard DNS + Pi-Hole: İzleyici ve zararlıları filtrele
DNS-over-TLS (DoT) veya DNS-over-HTTPS (DoH) etkinleştir

🧭 3. Tarayıcı ve Web Gizliliği

Tarayıcılar:

Tor Browser (anonimlik odaklı)
Ungoogled Chromium (Google bağlantıları tamamen çıkarılmış)
Firefox (Arkenfox user.js) ile yapılandırılmış

Eklentiler:

uBlock Origin, CanvasBlocker, NoScript, ClearURLs, Decentraleyes
Cookie AutoDelete, LocalCDN

Ayarlar:

WebRTC: devre dışı
JavaScript: Sadece güvenilir sitelerde
Çerezler: “Yalnızca oturum boyunca”
Şifre kayıtları: kapalı

🔍 4. Arama Motorları

Whoogle Search: Kendin barındırırsan, Google sonuçları alır ama Google seni görmez
SearXNG: Çoklu arama motoru desteği, yüksek özelleştirme
DuckDuckGo, Qwant (sunucuda barındırılır, orta seviye gizlilik)

📱 5. Mobil Güvenlik

İşletim Sistemleri:

GrapheneOS: Pixel cihazlar için, açık kaynak, full sandbox
CalyxOS: Daha kullanıcı dostu, güvenli
LineageOS: Google servisleri olmadan çalışabilir

Uygulamalar:

F-Droid: Açık kaynak uygulama marketi
Aurora Store: Google Play yerine anonim uygulama indirme
Shelter: Uygulamaları izole çalıştırmak için

🗣️ 6. Mesajlaşma ve İletişim

Uçtan Uca Şifreli:

Session (ID ile çalışır, %100 anonim)
Signal (Numara ister ama güvenlidir)
Element (Matrix) + OMEMO / E2EE + kendi sunucu

Kendi Sunucun:

Prosody XMPP + OMEMO + STUN/TURN ile görüntülü görüşme
Mobil istemci: Conversations, Snikket

📧 7. E-Posta Gizliliği

Anonim:

SimpleLogin, AnonAddy (alias oluşturur)
Mail.tm, GuerrillaMail (temp mail)

Servisler:

ProtonMail
Tutanota
Disroot (FOSS, bağış modeli)

☁️ 8. Bulut & Dosya Paylaşımı

Nextcloud (kendi bulut servisini kur)
Syncthing (sunucu gerekmeden eşle senkronizasyon)
Tresorit, ProtonDrive (şifreli alternatifler)

🖥️ 9. İşletim Sistemi & Dosya Güvenliği

Yüksek Gizlilik:

Tails OS (RAM’de çalışır, disk yazmaz)
Qubes OS (her iş için izole VM)

Diğer:

Debian, Arch Linux (kontrol sende)
Disk şifreleme: LUKS, VeraCrypt

Metadata Temizliği:

mat2, exiftool, scrub

🎥 10. Medya Alternatifleri (Farside Ağları)

Invidious: YouTube
Nitter: Twitter
Libreddit: Reddit
Quetre: Quora
Wikiless: Wikipedia
Scribe: Medium
AnonymousOverflow: StackOverflow
Rimgo: Imgur

Tümünü kendi sunucuna kurabilir ve reklamsız + izlenmeden kullanabilirsin.

🧠 11. Davranışsal Gizlilik & İz Takibi Önleme

MAC address spoofing
User-Agent randomization
Sanal makinelerde iş yapmak
Tarayıcı profillerini bölmek (iş, alışveriş, darkweb vs.)

🛡️ 12. Donanım Gizliliği

Mikrofon & kamera donanımsal kapama
Fiziksel switch’li laptoplar (Purism, NitroPad gibi)
Faraday çantası: telefonun izlenmesini engeller

🔒 13. Ekstra Güvenlik Katmanları

2FA (2-Factor Auth): sadece TOTP, fiziksel anahtar (YubiKey)
Şifre yöneticisi: KeePassXC (offline, şifrelenmiş)
Parola oluşturucu: diceware, pwgen

🔚 Sonuç: Gizlilik Bir Yolculuktur

Tam gizliliğe ulaşmak, adım adım olur. Her adım seni daha özgür, daha güvende yapar. Bu rehberi dilediğin gibi uygula, geliştir, paylaş. Unutma:

“Gizliliğin yoksa, özgürlüğün de yoktur.”

Anonimlik ve Gizlilik Rehberi

Anonimlik ve Gizlilik Rehberi: Kendini %100 Koruyabilecegin Katmanlı Sistem

Günlük hayatımızda dijital izlerimiz, kimliğimizden daha fazla bilgi söyleyebilir. Bu yazıda, hiçbir teknik bilgin olmasa bile adım adım uygulayarak kimliğini, IP adresini, alışkanlıklarını ve verilerini koruyabileceğin katmanlı bir gizlilik sistemi anlatılıyor.

Aşağıdaki yapı hem masaüstü hem mobil dünyada %100'e yakın anonimlik sağlamak için planlandı.

A. AĞ (Network) & IP Gizliliği

1. Tor & VPN

En Yüksek Gizlilik: Tails + Tor + bridge kullan.
Tor: Tüm trafiği Tor ağına yollar, geri izlenemez.
VPN: IP gizler ama anonim değildir. Log tutmayan Mullvad gibi servisleri seç.
Şifreli tünelleme: proxychains, torsocks, ssh tunnel gibi aracılar.

2. DNS

NextDNS veya AdGuard DNS kullan.
DNS-over-HTTPS veya DNS-over-TLS aktif olsun.
ECS (EDNS Client Subnet) kapatılmalı.
Ekstra: Pi-hole ile local filtreleme + Unbound ile recursive DNS zinciri

B. Tarayıcı & Arama Gizliliği

1. Tarayıcı Seçimi

Tor Browser (tam anonim)
LibreWolf + Arkenfox user.js
Ungoogled Chromium

2. Eklentiler

uBlock Origin: Reklam/izleyici engeli
CanvasBlocker: Parmak izi koruması
NoScript: JavaScript engeli
ClearURLs: URL iz temizleyici

3. Arama Motorları

Whoogle: Google sonucu ama Google yok.
SearXNG: Birçok motoru kullanarak anonim arama.

C. E-Posta & Kimlik

1. Alias Sistemleri

SimpleLogin veya AnonAddy ile her site için farklı adres.
Maili ProtonMail veya Tutanota ile al.

2. Sahte Bilgi Kullan

Gerçek isim, telefon, adres verme.
Forum ve kayıtlarda takma ad + alias + temp mail kombinasyonu kullan.

D. Mesajlaşma & Görüşme

1. Yüksek Gizlilik

Session: Sunucusuz, ID ile çalışır.
Jami: P2P sesli/görüntülü görüşme

2. Orta Seviye

Prosody XMPP + OMEMO şifreleme (Conversations, Snikket mobil uygulama)
Matrix + Element (kendi sunucunda)

E. Bulut, Depolama, Dosya Paylaşımı

Nextcloud: Kendin host et.
Cryptomator: Dosyaları istemcide şifrele.
OnionShare: Anonim dosya transferi

F. Metadata Koruması

mat2, exiftool, scrub ile tüm dosya ve görsel verileri temizle.

G. Sistem & Donanım

1. Masaüstü

Tails OS (RAM'den çalışır, iz bırakmaz)
Qubes OS (sandbox'lar ile yığlı sistem)

2. Mobil

GrapheneOS (Pixel cihazlara)
CalyxOS: Daha kolay ama biraz daha az sert
Aurora Store + F-Droid + NetGuard + TrackerControl

H. Web Servisleri (Alternatifler)

Servis	Alternatif
Google Search	Whoogle, SearXNG
YouTube	Invidious
Twitter	Nitter
Reddit	Libreddit
Medium	Scribe
Quora	Quetre
StackOverflow	AnonymousOverflow
Wikipedia	Wikiless
IMDB	LibreMDB
Translate	Lingva
RSS	FreshRSS
E-posta sunucu	Mailu, Mailcow
Forum	Lemmy, Discourse
URL kısaltma	Kutt, Shlink

I. HTTPS Olmadan Mobilde Kullanım

Mobil istemciler (Conversations, Monal) porttan bağlanır, HTTPS gerekmez.
TLS için kendinden imzalı sertifika kullanabilirsin.
Mobil istemciler bunu kabul eder.

J. Ekstra Koruma Teknikleri

WebRTC kapat
User-Agent randomizer
MAC adresi spoof
Tarayıcı profilleri ayır (Darknet, iş, alışveriş vs)
Sanal makine + VPN + Tor zinciri

K. Topluluklar & Bilgi Kaynakları

🔐 Final Tavsiye

Eğer %100'e yakın bir anonimlik istiyorsan, şu yapıyı kullan:

Tails + Tor + Whoogle + Session + ProtonMail + SimpleLogin + Nextcloud + GrapheneOS

Bu yapı seni büyük oranda izlenemez, verileri sızılamaz ve anonim biri haline getirir. Tabii ki davranış kalıpların da çok önemli: alışkanlık, yazı stilin, saat dilimi, coğrafi ipucu bırakmamak gibi.

Unutma: Gizlilik bir hak, anonimlik ise bir stratejidir.

17 Ağustos 2023

file tree for nodejs project

find . \( -path "*/node_modules" -o -path "*/.git" \) -prune -o -print | tree -a -I 'node_modules|.git'

23 Haziran 2023

How to Build a Solana dApp: Creating a React TypeScript App with Wallet Adapter

To get started, make sure you have Node.js and npm installed on your computer. Then open your terminal or command prompt and navigate to the directory where you want to create the app.

Once there, run the following command to create a new React app named my-app using the TypeScript template:

Copy Code
npx create-react-app my-app --template typescript

This will create a new React app with TypeScript support.

Next, navigate into the new app's directory by running:

Copy Code
cd my-app

Now, you can install the Solana wallet adapter packages by running the following command:

Copy Code
npm install --save \
    @solana/wallet-adapter-base \
    @solana/wallet-adapter-react \
    @solana/wallet-adapter-react-ui \
    @solana/wallet-adapter-wallets \
    @solana/web3.js \
    react

This will install the necessary packages for the Solana wallet adapter as well as React itself.

You can start the development server by running:

Copy Code
npm start

This will start the app and you can view it in your browser at http://localhost:3000/.

To integrate the Solana wallet adapter into your app, refer to the official Solana documentation for more information on how to set it up and use it.